مبانی نظری مرمت
· تعاریف
مکان به معنی بافت،ناحیه، ساختمان ویا هر کار و اثر ارزشمندی که توسط مردم دارای اهمیت خاصی می باشد .
ارزش میراثی به معنی ارزشهای زیبایی ، تاریخی، علمی یا اجتماعی نسلهای گذشته،حال یا آینده می باشد.
ماده اول
حفاظت Conservation
حفاظت به معنی همه فرایند مراقبتی یک مکان است که ارزش میراثی آن را به کالبد باز می گرداند. این عمل شامل همه اقدامات عملی خواهد بود که بر طبق نیاز به امر نگهداری، مرمت، بازسازی و تغییر کاربری می پردازد و به طور معمول ترکیبی از این امور خواهد بود.
کالبد Fabric
کالبد به معنی همه موجودیت فیزیکی مکان می باشد.
اقدامات عملی به معنی ادامه مراقبت نسبت به کالبد میباشد و شامل بررسی ویژگی های آن و موقعیت مکان میگردد و لازم است بحث آن از صرف تعمیر و مرمت کردن ممایز گردد،زیرا تعمیر کردن در گیر مرمت و بازسازی است.
نگهداریpreservation
نگهداری به معنی مراقبت یا انجام اقدامات عملی بر روی کالبد مکان و موقعیت آن و توقف پوسیدگی میباشد
مرمت Restoration
مرمت به معنی باز گرداندن کالبد موجود یک مکان به حالت اولیه شناخته شده می باشد، که بوسیله حذف عناصر الحاقی یا جمع آوری و ترکیب دوباره عناصر کالبد بدون معرفی مصالح جدید انجام می پذیرد.
بازسازی Reconstruction
بازسازی به معنای باز گرداندن یک اثر به حالت اولیه شناخته شده اش می باشد که با معرفی مصالحی غیر خودی (نو یا کهنه)به کالبد مکان ممکن می گردد. این امر نبایستی با باز آفرینی و یا بازسازی حدسی اشتباه گردد زیرا این مساله از حوصله این سخن خارج است.
تغییر کاربری Conversion
تغییرکاربری به معنی تغییر یک مکان به استفاده های سازگار مناسب و پیشنهادی میباشد استفاده سازگار به معنی استفاده ای است که هیچ تغییری در ارزشهای میراثی کالبد بوجود نیاورد، تغییراتی که قابل باز گشت بوده و کمترین برخوردها را داشته باشد مجاز است.
اصول حفاظتی
ماده دوم
هدف از حفاظت باز گرداندن ارزش میراثی یک مکان است وبایستی شامل برنامه ای جهت امنیت، سالم سازی،حفاظت عملی و فنی و اهداف آتی آن باشد.
حفاظت تنها مرمت کردن و تعمیر کالبد مکان نیست.
ماده سوم
حفاظت بر اساس احترام کالبد موجود شکل میگیرد و بایستی حداقل دخالت فیزیکی ممکن را شامل گردد و نبایستی مدارک و اسناد ارائه داده شده توسط کالبد را از بین ببرد.
مراقبت از کالبد مکانهای با ارزش یکی از اصلی ترین عناوین حفاظتی است و تنها زمانی که کالبد با همه جزئیات باقی است امکان درک آن چیزی که در خود دارد را بوجود می آورد.
ماده چهارم
حفاظت بایستی زمینه های استفاده از همه اصولی که میتواند جهت مطالعه و سالم سازی مکان دخیل باشد را بررسی نماید. فناوری وروشهای فنی بکار گرفته شده بایستی سنتی باشد، اما در بعضی موارد چنانچه نیاز باشد می توان از شیوه های جدید که بر اساس علوم و تجربیات فنی پیشرفته پیشنهاد می گردد، استفاده برد.
ماده پنجم
حفاظت یک مکان شامل همه جنبه های ارزش میراثی آن است ،بدون آنکه هیچ تعصب و یا تاکیدی بر هر یک از جنبه های آن وجود داشته باشد.
در درک و فهم ارزشهای میراثی اماکن و اخذ تصمیم نسبت به آن نبایستی هیچ تعصب خاصی وجود داشته باشد. گاه تبادل نظر با افراد دیگر لازم می آید تا آنجا که حتی ارزشهای تا بحال ناشناخته ای رخ می نماید. زمانی نیز بین جنبه های مختلف ارزشی رقابت و یا تضاد وجود دارد، برای مثال در مورد مرمت کالبد به حالت اولیه که نیازمند حذف قسمتهای الحاقی زمان بعدی باشد.
ماده ششم
سیاستگزاری امر حفاظت برای یک مکان بایستی اول ارزش میراثی آن را تفهیم و تدوین نماید.
اولین هدف بسیار مهم یک طرح حفاظتی شناخت ارزشهای میراثی آن مکان است. بعضی جنبه های ارزش میراثی را از طریق تحقیق و بررسی نظام یافته می توان به تمامیت آن دست یافت، و نیز ممکن است از طریق مشورت با افرادی که از مکان استفاده می کنند امکان پذیر باشد.
ماده هفتم
سیاستگزاری حفاظتی تعیین می نماید چه استفاده هایی سازگار هستند.
نحوه استفاده و انتخاب کاربری برای یک مکان میتواند تاثیرات مهمی بر روی اثر بگذارد. هر کاربری جدید و متفاوت به ناچار نیازمند تغییراتی بر روی کالبد مکان می باشد تغییراتی که بطور مستقیم از آن کاربری ناشی می گردد و یا تغییراتی که لازم می آید تاذ آن کاربری در کالبد مکان جای گیرد.
ماده هشتم
حفاظت طالب اقامات عملی جهت دستیابی به یک نظم بصری است، بطور مثال نسبت به شکل،مقیاس،رنگ،بافت مصالح استفاده شده و نوعیت آن به ایجاد، تخریب یا تغییر ساختاری که بخاهد باعث تخریب و تاثیر گذاری منفی در نظم بصری موقعیت مکانی گردد، نباید اجازه داد.
بین مکان و موقیت استقراری آن در هیچ زمانی جدایی آشکار وجود نداشته است. هر کجا که ارزشمندی زیبایی مکان جزئی باشد، این ارتباط بصری اغلب باعث شکوفا شدن ارزشمندی تاریخی و دیگر ارزشمندی های مکان می گردد. مراقبت از یک مکان با مسائل مربوط به خارج از محدوده قانونی مکان مورد نظر نیز مربوط است.
ماده نهم
یک بنا یا اثر با ارزش بایستی در موقعیت تاریخی اش باقی بماند. نقل و انتقال همه یا قسمتی از یک بنا یا اثر با ارزش غیر قابل قبول است، مگر آنکه این تنها اقدام جهت حفظ حیات کالبدی و ارزشهای میراثی آن تلقی گردد.
ماده دهم
نقل وانتقال محتویات، مبلمان ومتعلقات بناها که قسمتی از ارزشهای میراثی مکان را شکل میدهد، غیر قابل قبول است، مگر آنکه این تنها اقدام جهت حفظ حیات کالبدی و ارزشهای میراثی آن تلقی گردد وجهت سالم سازی امنیتی و نگهداری کالبد لازم باشد. چنین متعلقاتی بایستی قابل بازگشت باشد، زیرا شرایط مورد بحث در تجربیات آینده قابل تغییر است.
فرایند حفاظتی
نگهداری
ماده یازدهم
نگهداری کالبد در جایی لازم است که کالبد خود به تنهایی ویژگی های ارزشهای میراثی را تداوم می بخشد و یا جایی که شدت مداخلات فرایند حفاظتی باعث از بین رفتن مدارک و اسناد با ارزش میراثی مکان می گردد.
ماده دوازدهم
نگهداری محدود است به محافظت از عوامل پوسیدگی و فرسایش، اقدامات فنی و عملی مناسب و در جائیکه لازم است استحکام بخشی کالبد موجود اما بدون تخریب ارزش میراثی آن.
مرمت
مرمت تنها وقتی مناسب است که مدارک مناسبی از حالت اولیه شناخته شده کالبد در دست باشد و فقط اگر با باز گرداندن کالبد به آن حالت ارزشهای میراثی مکان آشکار تر میگردد.
ماده چهاردهم
مرمت کردن بایستی جنبه های ارزشمند میراثی مکان را بیان کند. این امر با احترام به همه مدارک و شواهد اسنادی و فیزیکی انجام می پذیرد و تا نقطه آغازین حدس و گمان به پیش میرود.
ماده پانزدهم
مرمت کردن محدود است به گرد آوری عناصری از کالبد که در جای خود نبوده اند و یا انتقال و حذف زوائد و اضافات الحاقی بر طبق ماده 16
ماده شانزدهم
سهم همه دورانهای زمانی مکان بایستی به طور مشترک مورد احترام باشد. اگر یک مکان شامل کالبدی از دورانهای مختلف باشد، جلوه کالبد یک دوره تاریخی در میزان و مقایسه با دیگر دورانها می تواند فقط زمانی باشد که آنچه که حذف می گردد و کالبدی که آشکار می گردد از ارزشمندی میراثی بیشتری برخوردار باشد.
بازسازی
ماده هفدهم
بازسازی تنها زمانی مناسب است که یک مکان بر اسا س تخریب و یا تغییرات کامل نباشد و یا جاییکه برای بقای کالبد مکان این دخالت واجب باشد و یا جایئکه این امر باعث آشکار کردن و جلوه دادن بهتر ارزشهای میراثی یک مکان باشد.
ماده هجدهم
باز سازی محدود است به تکمیل نواقص جزئی و نبایستی قسمت اعظم کالبد یک مکان را باعث گردد.
ماده نوزدهم
باز سازی محدود است به خلق دوباره شکلی که بر اساس مدارک و شواهد اسنادی و فیزیکی شناخته شده است. این اقدام بایستی در اولین بررسی ها، قابل تمیز دادن از اصل کالبد موجود باشد .
تغیر کاربری
ماده بیستم
تغیر کاربری زمانی قابل قبول است که حفاظت مکان نمی تواند در غیر آن انجام پذیرد، و جائیکه تغییر کار بری جوهره کالبد مکان را از ارزشهای میراثی آن تهی نمی سازد.
ماده بیست و یکم
تغییر کاربری بایستی محدود باشد به استفاده ضروری از مکان بر طبق مواد 6و7.
ماده بیست ودوم
در یک مداخله تغییر کاربری به ناچار قسمتی از کالبد حذف می گردد، بدین ترتیب بایستی این عناصر حذف شده در جائی امن نگهداری شوند تا در یک بازنگری آتی قابل استفاده باشند.
انجام طرح حفاظتی
ماده بیست وسوم
اگر کار بر روی یک مکان بایستی بطور تخصصی با مطالعه اسناد و شواهد کتابخانه ای و مشاهدات میدانی، فیزیکی (مستند نگاری و آسیب شناسی) از وضعیت موجود کالبد مکان قبل از هر گونه دخالت در مکان صورت می پذیرد.
ماده بیست و چهارم
مطالعه یک مکان گاهی نیازمند تخریب کالبد و یا حفریات باستان شناسی است، این امر بایستی زمانی انجام پذیرد که اطلاعات مورد نیاز جهت تصمیم گیری نسبت به حفاظت مکان با کمبود روبرو بوده و یا بدست آوردن سندی که باعث اطمینان خاطر حفاظت گر باشد در حال حاضر مفقود شده و یا غیر قابل دسترس است و یا هر گونه عمل غیر قابل اجتناب دیگری که ضروری به نظر برسد. تحقیق و پژوهش یک مکان برای هر دلیلی که تخریب فیزیکی را لازم داشته داشته باشد و یا به دا نش امروز بشری کمک می کند، ممکن است جایز شمرده شود، بشرط آنکه این امر با سیاستگذاری امر حفاظتی مکان سازگار بوده باشد.
ماده بیست و پنجم
بایستی گزارش مشروح و مکتوبی از خدمات سیاستگذاری حفاظتی بطور تخصصی آماده شود و در آن ارزش میراث فرهنگی مکان مورد نظر و فرایند مداخله پیشنهادی امر حفاظت با کنار هم قرار دادن مدارک علمی مستند شامل، عکسها و تصاویر،نقشه ها و همگی نمونه های لازم ارائه گردند.
ماده بیست وششم
موسسه یا افرادی که مسئول تصمیمات اتخاذ شده طرح پیشنهادی حفاظتی می باشند، بایستی با ذکر نوع مسئولیت در هر فراز از تصمیم گیری معرفی گردند.
ماده بیست وهفتم
جهت گیریهای ویژه تخصصی و مناسب باید برای هر یک از مراحل کار مطرح گردد و بایستی هر گونه مدرک و سند جدید و تصمیم گیری های مجدد در دنبال اقدامات مورد نیاز ماده 25 در گزارش ظبط گردد.
ماده بیست و هشتم
اسناد بدست آمده از موارد 26،25،23و27 بایستی دریک آرشیو عمومی که قابل دسترسی برای همگان باشد نگهداری شود.
ماده بیست و نهم
موضوعاتی که در موارد 10و22 به آنها اشاره شد بایستی بصورت ویژه تخصصی طبقه بندی گردند.